IMEI Doğrulama: IMEI Numaram Doğru mu? (Luhn Kontrolü)
IMEI doğrulayıcı
IMEI'nizi yazın; hane sayısını ve kontrol hanesini anında denetleyelim. Numara hiçbir yere gönderilmez.
Numarayı yazdıkça sonuç burada görünür. Boşluk ve tireler yok sayılır.
Bu araç, elinizdeki 15 haneli IMEI numarasının doğru yazılıp yazılmadığını kontrol eder. Numarayı boşluk ve tirelerden temizler, hane sayısını sayar ve son hanenin Luhn algoritmasına göre olması gereken kontrol hanesiyle uyuşup uyuşmadığına bakar. Ayrıca numarayı TAC, seri numarası ve kontrol hanesi olarak üç parçaya ayırır.
- IMEI 15 hanedir: ilk 8 hane TAC, sonraki 6 hane seri numarası, son hane kontrol hanesi.
- Kontrol hanesi ilk 14 haneden Luhn algoritmasıyla hesaplanır; uyuşmazsa numarada yazım hatası vardır.
- Numara hatalıysa araç, ilk 14 haneye göre olması gereken kontrol hanesini gösterir.
- "Geçerli" sonucu yalnızca numaranın biçimce doğru olduğunu gösterir; cihazın kayıtlı, gerçek ya da çalıntı olmadığını göstermez.
Nasıl kullanılır?
- IMEI numarasını öğrenin. Telefonun arama ekranına *#06# yazın. Numara ayrıca ayarlardaki "Telefon hakkında" bölümünde, kutu etiketinde ve faturada yer alır.
- Numarayı kutuya yazın ya da yapıştırın. Boşluk, tire veya eğik çizgi bırakmanızda sakınca yoktur; araç bunları kendisi temizler.
- Sonucu okuyun. Araç önce hane sayısını, ardından kontrol hanesini denetler ve numarayı üç parçaya ayırarak gösterir.
- Hatalıysa kaynağına geri dönün. Numarayı yeniden *#06# ekranından okuyun; kutu ya da faturadaki numarayla da karşılaştırın.
- İki IMEI'li cihazda her numarayı ayrı denetleyin. IMEI 1 ve IMEI 2'nin kontrol haneleri birbirinden bağımsızdır.
Luhn kontrolü nasıl çalışır?
Luhn algoritması, kart numaraları ve IMEI gibi uzun numaralarda yazım hatalarını yakalamak için kullanılan basit bir toplama kuralıdır. IMEI'de ilk 14 hane üzerinde şu işlem yapılır:
- Soldan sayarak 2., 4., 6., … 14. haneleri, yani çift sıradaki haneleri ikiyle çarpın.
- Çarpım 9'dan büyükse 9 çıkarın (bu, sonucun iki rakamını toplamakla aynıdır: 16 için 1+6=7).
- Değişmeyen tek sıradaki hanelerle bu sonuçların hepsini toplayın.
- Toplamı 10'un katına tamamlayan sayı kontrol hanesidir. Toplam zaten 10'un katıysa kontrol hanesi 0'dır.
Örnek: 12345678901234 → kontrol hanesi 7
Aşağıdaki örnekte gerçek bir cihaza ait olmayan, yalnızca anlatım için seçilmiş 12345678901234 dizisini kullanıyoruz.
| Sıra | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hane | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| İşlem | — | ×2=4 | — | ×2=8 | — | ×2=12 | — | ×2=16 | — | ×2=0 | — | ×2=4 | — | ×2=8 |
| Toplanan | 1 | 4 | 3 | 8 | 5 | 3 | 7 | 7 | 9 | 0 | 1 | 4 | 3 | 8 |
Son satırın toplamı 1+4+3+8+5+3+7+7+9+0+1+4+3+8 = 63'tür. 63'ü bir sonraki 10'un katına, yani 70'e tamamlamak için 7 gerekir. Bu nedenle kontrol hanesi 7, tam numara 123456789012347 olur. Araca 123456789012340 yazarsanız son hanenin 0 değil 7 olması gerektiğini görürsünüz.
Bu kural, tek bir hanenin yanlış yazılmasını her zaman yakalar; yan yana iki hanenin yer değiştirmesini de çoğu durumda yakalar (09 ile 90'ın yer değiştirmesi gibi birkaç istisna dışında). Birden fazla hanenin aynı anda yanlış yazılması ise tesadüfen kontrolden geçebilir.
Sonuç nasıl yorumlanır?
| Araçta gördüğünüz | Anlamı | Ne yapmalı? |
|---|---|---|
| Hane sayısı 15 değil | Eksik ya da fazla hane girilmiş; harf veya başka karakter olabilir | Numarayı *#06# ekranından yeniden okuyun; 16 haneli IMEISV değil, 15 haneli IMEI'yi alın |
| 15 hane, kontrol hanesi uyuşmuyor | En az bir hane yanlış yazılmış ya da numara gerçek bir IMEI değil | Kaynağı kontrol edin; araçtaki "olması gereken" hane yalnızca ilk 14 hanenin doğru olduğu varsayımıyla geçerlidir |
| 15 hane, kontrol hanesi uyuşuyor | Numara biçimce doğru | Cihazın Türkiye'deki durumunu öğrenmek için e-Devlet'ten sorgulayın |
Kontrol hanesi uyuşmadığında araç bir "doğru" hane önerir; ancak bu öneri, hatanın son hanede olduğunu varsayar. Yanlışlık aslında ortadaki bir hanedeyse önerilen son haneyi kullanmak sizi başka bir yanlış numaraya götürür. Önerilen haneyi kendiniz eklemek yerine numarayı her zaman cihazın kendisinden yeniden okuyun.
Parçalar ne anlatır?
TAC (Type Allocation Code), ilk 8 hanedir ve cihazın üreticisini ve model tipini belirtir; aynı modelden üretilen birçok cihaz aynı TAC'ı paylaşabilir. Seri numarası, sonraki 6 hanedir ve cihazı aynı TAC'a sahip diğerlerinden ayırır. Kontrol hanesi, yukarıda anlattığımız yöntemle hesaplanan 15. hanedir. Araç TAC'ın hangi marka ve modele ait olduğunu göstermez; bu eşleştirme ayrı bir veritabanı gerektirir.
Bu araç neyi yapmaz?
- Kayıt durumunu göstermez. Geçerli bir numara Türkiye'de kayıtlı olabilir de olmayabilir de. Cihazın kayıtlı, kayıtsız ya da kayıp/çalıntı bildirimli olup olmadığını e-Devlet'teki ücretsiz IMEI sorgusu gösterir; adımları IMEI sorgulama nasıl yapılır rehberimizde anlattık.
- Cihazın gerçek olduğunu kanıtlamaz. Luhn kuralı herkesin hesaplayabileceği açık bir formüldür; uydurma bir numara da kontrolden geçebilir. Kopya (klon) bir IMEI de biçimce geçerli görünür.
- Çalıntı olup olmadığını söylemez. İkinci el telefon alırken satın almadan önce e-Devlet sorgusunu mutlaka yapın.
- Numarayı bir yere göndermez. Kontrol yalnızca girdiğiniz rakamlar üzerinde yapılan bir hesaptır.
Doğrulamanın en pratik faydası başvurulardadır: e-Devlet'teki ek süre ya da kayıt başvurusunda tek bir hanesi yanlış girilmiş IMEI, başka bir numara olarak işlem görür ve başvurunun reddine yol açabilir. Başvurudan önce numarayı bu araçla denetlemek ve ret nedenlerini e-Devlet'ten 30+30 gün ek süre başvurusu rehberimizden okumak zaman kazandırır.
Sıkça Sorulan Sorular
IMEI numaram geçerli çıktı; telefonum kayıtlı demek mi?
Hayır. Geçerli sonucu yalnızca numaranın yazım kurallarına uyduğunu gösterir. Cihazın Türkiye'de kayıtlı olup olmadığını, kayıtsız kullanım süresini ya da kayıp/çalıntı bildirimi bulunup bulunmadığını e-Devlet'teki IMEI sorgusundan öğrenebilirsiniz.
Telefonumda 16 haneli bir numara görüyorum; hangisi IMEI?
Bazı cihazlar IMEI'nin yanında yazılım sürümünü de içeren 16 haneli IMEISV numarasını gösterir. IMEISV'de Luhn kontrol hanesi bulunmaz. Kontrol ve başvurular için 15 haneli IMEI numarasını kullanın.
Kutudaki IMEI ile *#06# ekranındaki numara farklı; ne anlama gelir?
Önce iki IMEI'li bir cihazda IMEI 1 ile IMEI 2'yi karıştırmadığınızdan emin olun. Numaralar gerçekten farklıysa kutu başka bir cihaza ait olabilir ya da cihazda bir değişiklik yapılmış olabilir. İkinci el alımlarda bu durum dikkat gerektirir; cihazı satın almadan önce e-Devlet'ten sorgulayın.
Araç bir kontrol hanesi önerdi; numaramı ona göre düzeltebilir miyim?
Önerilen hane, yalnızca ilk 14 hanenin doğru olduğu varsayımıyla hesaplanır. Hata ortadaki bir hanedeyse önerilen hane sizi başka bir yanlış numaraya götürür. Numarayı her zaman cihazdan yeniden okuyun.
Luhn kontrolü IMEI değiştirilmiş cihazları ortaya çıkarır mı?
Hayır. Değiştirilmiş ya da kopyalanmış bir IMEI de kurala uygun olabilir. IMEI değiştirmek ve kopyalamak 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu kapsamında suçtur; aynı IMEI'nin birden fazla cihazda görülmesi tespit edildiğinde cihazlar kapatılabilir.
Kaynaklar
- e-Devlet — IMEI Sorgulama — giriş gerektirmeyen, ücretsiz IMEI durum sorgusu
- Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (btk.gov.tr) — cihaz kayıt sistemi duyuruları
- Merkezi Cihaz Kayıt Sistemi (mcks.gov.tr)